@misc{Buczek_Elżbieta_Ocena_2025, author={Buczek, Elżbieta}, address={Kraków}, howpublished={online}, year={2025}, school={Rada Dyscypliny Nauki medyczne}, language={pol}, abstract={Pacjenci onkologiczni mają wyższe ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych związanych z dysfunkcją śródbłonka, która może być następstwem zarówno choroby nowotworowej, jak i jej leczenia. Aby rozwijać coraz lepsze terapie, kluczowe jest zrozumienie mechanizmów leżących u podłoża dysfunkcji śródbłonka. Celem pracy było zbadanie, jak na śródbłonek wpływa rozwój choroby nowotworowej oraz wybrana terapia przeciwnowotworowa. W pierwszej części zbadano zmiany funkcji śródbłonka oraz miejscową i ogólnoustrojową odpowiedź zapalną w mysim modelu raka sutka. W drugiej części badań oceniono wpływ na śródbłonek inhibitorów kinaz BRAF i MEK. Wykazano, że we wczesnym stadium nowotworu u myszy rozwija się stan zapalny w płucach oraz spada dostępność NO w płucach i krążeniu obwodowym, a późne stadium jest związane z ogólnoustrojowym stanem zapalnym i upośledzeniem funkcji śródbłonka aorty. W drugiej części pracy wykazano, że dabrafenib, ale nie trametynib, upośledza funkcję śródbłonka ex vivo i in vivo, a mechanizm tej dysfunkcji może obejmować spadek aktywności eNOS, zwiększenie produkcji ROS i aktywności niektórych kinaz, w tym ROCK i CAMK. Dabrafenib wpływa też na metabolizm energetyczny komórek, co może stanowić efekt kompensacyjny w odpowiedzi na jego toksyczność. Przeprowadzone interwencje farmakologiczne ex vivo wykazały, że potencjalną strategią przeciwdziałania dysfunkcji śródbłonka wywo}, abstract={łanej przez dabrafenib może być zastosowanie inhibitorów kinaz CAMK i ROCK oraz hamowanie produkcji ROS. Wyniki te, mają potencjał translacyjny ze względu na konieczność ochrony śródbłonka u pacjentów onkologicznych.}, title={Ocena zmian czynności śródbłonka w toku rozwoju nowotworu oraz w odpowiedzi na leki przeciwnowotworowe w modelach in vivo i ex vivo}, type={Praca doktorska}, keywords={dysfunkcja śródbłonka, nowotwór, przerzuty, inhibitory kinaz}, }